على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3661

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ناوى ( n vi ) و ناوية ( n veyat ) ص . ع . فربه . يق : جمل ناو و ناقة ناوية . ج : نواء . ناويدن ( n vidan ) ف ل . پ . ميان‌تهى كردن و كاواك نمودن سنك و يا قطعهء چوبى را . ( ف ل ) : غنودن و چرت زدن و گريستن و ناليدن و ناله كردن و خراميدن و با ناز و تبختر رفتن و خميدن و خم شدن و مانده گرديدن . ناويژه ( n - vije ) ص . پ . كثيف و هنگفت و كدر و ناپاك و عيبناك و آميخته و مغشوش . ناه ( n h ) ا . پ . بوى نمناك و بوى بدى كه از زمين نمناك متصاعد مىگردد . ناهار ( n - h r ) ص . پ . مجهول و نامعلوم و نكره و بيگانه و اجنبى . و ناآهار و روزه‌دار . و چيز ناخورده و گرسنه . ناهارى ( n - h ri ) ا . پ . ناشتايى اندك و چاشت كم . و ناهارى كردن : ناشتايى شكستن و چاشت خوردن . ناهب ( n heb ) ص . ع . گيرنده و به زور گيرنده . و غارت‌كننده . ناهة ( n hat ) ص . ع . نفس ناهة : نفس باز ايستادهء از هر چيزى . ناهت ( n het ) ا . ع . گلو . ناهج ( n hej ) ص . ع . يابنده راه و راه نماينده . ناهد ( n hed ) ا . پ . ستاره زهره . و باغ آباد و مشجر . ناهد ( n hed ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دختر نار پستان . ناهد ( n hed ) ص . ع . برخيزندهء بسوى دشمن . ج : نهاد . و امرأة ناهد : زن برآمده پستان . ج : نواهد . ناهد ( n hed ) ا . ع . شير بيشه . ناهدة ( n hedat ) ص . ع . امرأة ناهدة : زن برآمده پستان . ج : نواهد . ناهده ( n hede ) ا . پ . ستارهء زهره . و نام مادر اسكندر مقدونيايى . ناهده ( n hede ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دختر نار پستان . ناهر ( n her ) ا . ع . انگور سپيد . ناهز ( n hez ) ا . ع . آنكه نزديك مىآيد و نزديك مىكشد . ناهز ( n hez ) ا . ع . از اعلام است . ناهض ( n hez ) ا . ع . از اعلام است . ناهض ( n hez ) ا . ع . چوزه مرغ بال تمام راست كرده و آمادهء پريدن گشته . و گوشت بالاى بازوى اسب . و مفرد نوامض . ناهض ( n hez ) ص . ع . طريق ناهض : راه صاعد در كوه . ناهضة ( n hezat ) ا . ع . ناهضة الرجل : فرزندان پدر مرد كه با وى قيام نمايند و جهة آن غضب كنند بر كسى . و ما لفلان ناهضة : يعنى فلان خدمتگارانى كه به كارهاى وى رسيدگى كنند ندارد . و نيز ناهضة : واحد نواهض . ناهق ( n heq ) ا . ع . جاى بر آمدن نهاق از گلوى خر . و تندى در رخسار اسب و خر و جز آن كه مجراى اشك در آن است . ج : نواهق . ناهقان ( n heq ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : دو تندى در رخسار اسب و خر و جز آن كه مجراى اشك در آنهاست . ناهك ( n hek ) ا . ع . فزونى نهنده و مبالغه‌كننده در هر چيزى . ناهل ( n hel ) ص . ع . بعير ناهل : شتر نخست آب خورنده . ج : نهال و نواهل و نهل و نهول و نهلة و نهلى . و نيز شتر تشنه . و هر يك از ستور كه سيراب شوند نيز ناهل گويند . ناهل ( n hel ) ا . ع . شتر گرسنه . ج : نواهل . ناهلة ( n helat ) ص . ع . ناقة ناهلة : ماده شتر نخست آب‌خورنده . ج : نهال و نواهل . ناهلة ( n helat ) ا . ع . گروه آينده و روندهء در آب‌خور . ناهمال ( n - ham l ) و ناهمتا ( n - hamt ) ص . پ . بىمانند و بىنظير و بىبرابر و بىهمسر و مخالف و مقابل . ناهموار ( n - hamv r ) و ناهمواره ( n - hamv re ) ص . پ . نابرابر و نا مساوى و غير مسطح و درشت و داراى پستى و بلندى . و بىنظام و بىترتيب . و خودراى و خودسر و گم‌راه و منافق و نادرست و ناشايسته و نامعقول و نامناسب . و اطوار ناهموار : كردارهاى نامناسب و ناسزا و بىادبانه . و روزگار ناهموار : روزگار نامساعد و ناپايدار . ناهموارى ( n - hamv ri ) ا . پ . نامسطحى و ناصافى و عدم برابرى و عدم تساوى و عدم لياقت و شايستگى . ناهنجار ( n - hanj r ) ص . پ . درشت و ناهموار و بىراه و نامناسب . ناهنجارى ( n - hanj ri ) ا . پ . بىمناسبتى و بدكردارى و انحراف از راستى و گستاخى و خودرايى و سركشى و نافرمانى . ناهوا ( n - hav ) ص . پ .